Hoeksche Chips® Op de boerderij gebakken

Handgebakken chips

Hoeksche boeren werden chipsfabrikant   artikel wereldomroep.

Door Europaredacteur Johan Huizinga

21-11-2008

Hoeksche chips doen het goed. Reportage van Johan Huizinga (3'08")

Marktwerking is ook in de landbouw het sleutelwoord, onderstrepen de EU-landbouwministers in Brussel. Subsidies gaan op de helling, premies worden gereserveerd voor plattelandsontwikkeling, en verantwoord en milieuvriendelijk produceren. Tijd voor innovatie, dachten drie Nederlandse boeren, geconfronteerd met de vraag hoe ze het hoofd boven water konden houden. Ze besloten hun aardappelen zelf te verwerken tot chips.

De lucht is grijs boven de Hoeksche Waard. Het spoor van de hoge snelheidslijn, treurig symbool van falend innovatief beleid, ligt nog steeds te wachten tot de eerste supersnelle treinen eindelijk door de akkers zullen razen.

Een paar honderd meter verderop staat een staaltje van Nederlandse innovatie dat die naam ten volle verdient. Geen ultramoderne technologie, maar een oude boerenschuur van golfplaten. Achter de schuifdeuren gaat een kleinschalige, maar volwaardige chipsfabriek schuil. Het resultaat van innovatie met gewoon boerenverstand.

Eigen aardappelen eerst

Drie boeren in de Hoeksche Waard, onder de rook van Dordrecht, besloten in 2002 hun aardappelteelt samen te voegen. "Je kunt rooimachines wel gezamenlijk gebruiken, maar je wilt natuurlijk toch jouw eigen aardappelen als eerste binnen hebben, voordat het gaat regenen", vertelt Henk Scheele.

Daarom besloot hij samen met Gerrit Rozendaal en Rene de Zeeuw om hun 50 hectare aardappelveld in één bedrijf onder te brengen. Een vorm van schaalvergroting om te overleven in een markt met sterk schommelende prijzen, kleine marges en steeds minder landbouwsubsidies uit Brussel.

Boerenchips

Maar daar bleef het niet bij. Aan de keukentafel, met de kroketten onder handbereik, ontstond het idee om eens ongeschilde aardappelschijfjes te frituren. Het resultaat was verrassend smakelijk. Enkele jaren later staat in de golfplaten schuur een complete produktielijn waar ambachtelijke boerenchips worden gemaakt.

Glimmende roestvrijstalen spoel- en snijmachines, transportbanden, reusachtige frituurpannen en computergestuurde sorteermachines die chips met een zwart vlekje feilloos opsporen en uit de verpakking weren. "We verkopen de chips bewust in doorzichtige zakjes, zodat je ziet wat je koopt", legt Scheele uit. "Dus is het belangrijk dat we die lelijke exemplaren eruit halen." De hele produktielijn tot en met de verpakkingsmachines is zeer modern en voldoet aan alle hygiënische eisen.

Keten verkorten

"We wilden de keten van boer naar consument verkorten", benadrukt Scheele. Met uitzondering van het transport naar inmiddels 1500 winkels, hebben de drie boeren alles zelf in de hand. Ook het verkennen van de markt geschiedde met het spreekwoordelijke gezonde boerenverstand.

Toen de chips bij de kruidenier op het dorp gretig aftrek vonden, werden ze uitgeprobeerd in een grote supermarkt in het chique Hillegersberg bij Rotterdam, in een volkswijk in Dordrecht, in een delicatessenzaak, een groentewinkel, en in een winkel aan de andere kant van het land. "We wilden uitsluiten dat klanten het product alleen kopen uit sympathie met die boeren in de Hoeksche Waard." In vrijwel alle gevallen gingen de chips soepel over de toonbank.

Uiteraard kunnen de Hoeksche chips qua prijs niet concurreren met de grote merken die voor 80 tot 90 eurocent in de winkel liggen. "Dat proberen we niet eens. Onze chips kosten 2 euro, maar we hebben een heel ander product", benadrukt aardappelboer Henk Scheele. "Mensen denken bij een zakje van 2 euro: 'dat moeten wel goede chips zijn, anders kunnen ze geen 2 euro kosten.' De prijs blijkt zelfs een verkoopargument te zijn."

Akkerranden

Wie het ervoor over heeft, krijgt heuse ambachtelijke chips, die vers van het land de pan in zijn gegaan. Geen conserveringsmiddelen, alleen zonnebloemolie en zeezout komen er aan te pas. Op hun website refereren de boeren ook nog aan hun milieuvriendelijke akkerranden: stroken grond met bloemen die insecten aantrekken die gek zijn op luizen. Dat scheelt weer bestrijdingsmiddelen tegen de schrik van elke aardappelboer.  

Biologisch of milieuvriendelijk boeren wil Brussel met haar aangepaste landbouwbeleid nadrukkelijk stimuleren. Maar het beeld van overjarige, wereldvreemde hippies die wat kleinschalig op een lapje grond hobbyen, is ruimschoots achterhaald.

Copyright Radio Nederland Wereldomroep 2008 privacy | copyright | disclaimer